Kalendarz ogrodnika - lipiec i pielęgnacja roślin

           

Lipiec w ogrodzie

 

 

        Lipiec to pierwsza cześć lata, kiedy to spędzamy w ogrodzie każdą wolną chwilę. Jest to miesiąc podziwiania efektów naszej pracy, słodkiego leniuchowania jak i wzmożonej, wakacyjnej aktywności. To również czas zbiorów owoców jak i późniejszego ich przetwarzania. W lipcu nie zapominamy oczywiście też o pracach jakie musimy wykonać.

 

Byliny

Rabaty bylinowe pielęgnacja

 

- możemy jeszcze wysiewać niektóre dwuletnie rośliny jak np. bratek, naparstnica, niezapominajka, dzwonek ogrodowy, stokrotka,

- lipiec to odpowiedni czas na wykopanie cebuli hiacyntów, narcyzów, śniadków, czosnków i szachownic. Usuwamy wszystkie egzemplarze uszkodzone lub porażone chorobami. Oczyszczone cebulki chowamy do miejsca przewiewnego i chłodnego, aby posadzić je jesienią.

- warto w wolne miejsca wysiać jeszcze maciejkę, zakwitnie ona za kilka tygodni

- palikujemy byliny, które mogą się połamać pod naporem kwiatów czy silnych wiatrów 

- po przekwitnięciu możemy rozmnażać byliny poprzez podział np. żagwin, płomyk szydlasty, barwniki, smagliczki

  • możemy również rozmnażać wysokie byliny: należy się po przekwitnięciu skrócić im pędy i z rozsadą poczekać około 2 tygodni.
  • spulchniamy ziemię na rabatach i grządkach
  • jeśli rabaty nie były ściółkowane, to warto to zrobić teraz. dzięki ściółce ograniczony zostaje rozwój chwastów jak i nadmierne wyparowywanie wody z podłoża
  • musimy pamiętać o systematycznym podlewaniu bylin, które uprawiamy w skrzyneczkach lub donicach
  • usuwamy przekwitłe kwiatostany
  • systematycznie nawozimy przynajmniej raz w tygodniu rośliny i uprawiane w doniczkach
  • regularnie odchwaszczamy rabaty i grządki
  • w przypadku, gdy mamy słabe podłoże możemy je polepszyć poprzez zastosowanie Biohumusu
  • możemy również poprawić rozwój i zdrowotność roślin poprzez zastosowanie bioregulatorów

 

Drzewa i krzewy liściaste/iglaste

 

  • wykonujemy opryski interwencyjne w momencie wystąpienia choroby lub szkodnika.
  • lipiec to dobry moment do wykonania cięcia żywopłotów iglastych i liściastych
  • w tym miesiącu słoneczko potrafi już mocniej przygrzać, a i rośliny intensywniej rosną - podlewamy, szczególnie rośliny świeżo posadzone.
  • odchwaszczamy i spulchniamy podłoże Letnie cięcie żywopłotów
  • inne prace pielęgnacyjne: przez całe lato usuwamy przekwitłe kwiaty - intensywniej będą nam kwitły końcem lata, jesienią lub w roku następnym.
  • systematycznie nawozimy wszystkie rośliny ogrodowe. Pod krzewy ozdobne, które nawozimy do końca lipca stosujemy nawozy dedykowane pod ich uprawę np. nawozem dla hortensji
  • warto ściółkowac pod krzewami ozdobnymi, dzięki temu chwasty nie będą tak ekspansywnie rosły, a i woda nie będzie tak szybko wyparowywać z podłoża.
  • od połowy miesiąca aż do końca sierpnia można już będzie okulizować róże
  • skracamy silnie rosnące pnącza np. glicynie, miliny czy winobluszcze. Pamiętajmy o zabezpieczaniu większych powierzchni cięcia maścią ogrodniczą
  • wycinamy dzikie pędy odbijające z podkładek na których szczepione zostały krzewy i drzewka np. migdałki, róże, ozdobne odmiany jabłoni i wiśni. Warto pilnować tych pędów, dlatego że, mogą zagłuszyć szlachetną odmianę.
  • pozyskujemy sadzonki półzdrewniałe niektórych gatunków krzewów ozdobnych, np. forsycji, dereni, tawuł czy pięciorników w celu rozmnażania. Proces ukorzeniania roślin przyspieszy preparat KORZONEK SUPERSTART do sadzonek drzew i krzewów ozdobnych lub KORZONEK PZ do sadzonek półzdrewniałych. 

 

 

Drzewa i krzewy owocowe

 Zbiory letnich owoców- prowadzimy ochronę wg kalendarza ochrony roślin sadowniczych.

- lipiec to czas zbioru owoców: truskawki, poziomki, czereśni i moreli. Następne w kolejności będą wiśnie, malin, porzeczek, agrestu, wczesnych odmian jabłoni oraz borówki amerykańskiej.

- przerzedzamy zawiązki późniejszych odmian jabłoni - dzięki temu owoce będą dużo większe i smaczniejsze

- koniecznie podpieramy gałęzie i konary drzew, które wyjątkowo bujnie zaowocowały, aby nie połamały się pod wpływem ciężaru owoców jak i silnego wiatru i intensywniejszych opadów

- pod koniec miesiąca wycinamy zaschnięte i stare pędy malin, wycinamy też pędy na których już krzewy owocowały

- przycinamy nieowocujące pędy letnie u winorośli, natomiast pędy owocujące przycinamy za 6-8 liściem powyżej owocujących gron. 

  • po zakończonym owocowaniu musimy zadbać o krzewy truskawek: ścinamy liście na około 6cm nad ziemią, odchwaszaczmy oraz nawozimy
  • po zakończonym zbiorze wykonujemy cięcie letnie na drzewach czereśni i wiśni. Pamiętajmy o zabezpieczaniu większych powierzchni cięcia maścią ogrodniczą. W razie wystąpienia zgorzelą kory lub raka drzew - opryskujemy całe krzewy preparatem TOPSIN M 500 SC.
  • w okresie letnim masowo może wystąpić mączniak prawdziwy jabłoni (pierwsze infekcje możemy skutecznie ograniczyć wycinając końcówki zaatakowanych pędów), plamistości oraz parch jabłoni i gruszy. Ryzyko wystąpienia tych chorób jest szczególnie duże w wilgotne lato. W razie pojawienia się choroby wykonujemy oprysk przemiennie preparatami: DISCUS 500 WG, POLYRAM 70 WG, MYTHOS 300 SC, TOPAS 100 EC lub TOPSIN M 500 SC.
  • zwracamy także uwagę czy nie pojawiała się szara pleśń, którą zwalczamy biopreparatami POLYVERSUM WG lub AGRICOLLE SPRAY bądź tradycyjnymi środkami: SIGNUM 33 WG, SWITCH 62,5 WG, ROVRAL AQUAFLO 500 SCczy TOPSIN M 500 SC.
  • możemy polepszyć strukturę gleby wokół drzew i krzewów owocowych poprzez zastosowanie produktu BIOHUMUS MAX uzyskiwany z hodowli dżdżownic kalifornijskich.
  • w okresie letnim na malinach może dojść do zamierania pędów. Aby go zwalczyć wykonujemy zabieg preparatami takimi jak POLYVERSUM WP, ROVRAL AQUAFLO 500 SC, SWITCH 62,5 WG lub SIGNUM 33 WG.
  • w lipcu opryskujemy jeszcze jabłonie (zwłaszcza późniejsze odmiany) przeciwko owocówce jabłkóweczce, która jest najgroźniejszym szkodnikiem jabłoni. Odpowiedzialny jest za robaczywienie owoców. Możemy w tym celu zastosować MOSPILAN 20 SP lub SPINTOR 240 SC.

 

 Warzywnik

  • systematycznie likwidujemy pojawiające się chwasty, gdyż konkurują z uprawianymi warzywami o wodę i składniki pokarmowe, przez co mogą obniżyć ich plon jak i wzrost.
  • lipiec bywa ciepły i suchy - dbajmy o regularne nawodnienie naszych warzyw. Dużo wody potrzebują warzywa korzeniowe, kapustne i dyniowate, a także fasola 
  • wysiewamy warzywa z przeznaczeniem na zbiór jesienny np. fasolę szparagową, koper, sałatę letnią oraz rośliny na nawóz zielony np. gorczyca, łubin jednoroczny, wyka, facelii.

Zioła ze zbioru letniego

- usuwamy boczne pędy u wysokich odmian pomidorów, a pod koniec miesiąca uszczykujemy ich wierzchołki, aby ograniczyć ich wzrost.

- podcinamy zioła w celu lepszego rozkrzewienia. Niektóre z nich zbieramy i suszymy np. tymianek, cząber, mięta, estragon.

- możemy jeszcze wysiewać sałatę liściową, rzodkiew, kalarepę, kapustę włoską i szpinak oraz koper ogrodowy. 

- na pomidorze i ziemniaku może wystąpić alternarioza, która objawia się licznymi plamami, które to z czasem zasychają i pokrywają się aksamitnym nalotem grzybni. Choroba występuje także na naci marchwi. Skutecznymi preparatami w walce z chorobą są m.in. AMISTAR 250 SC oraz REVUS 250 SC, jednak należy pamiętać aby zabiegi były powtarzane co 7-10 dni. Niestety w warunkach podwyższonej wilgotności powietrza, może wystąpić groźna choroba jaką jest zaraza ziemniaka. Do zwalczania tej choroby zalecane jest przemienne stosowanie preparatów: RIDOMIL GOLD MZ Pepite 67,8 WG, CABRIO DUO 112 EC, POLYRAM 70 WG, CURZATE CU 49,5 WP, MIEDZIAN EXTRA 350 SC, REVUS 250 SC lub ACROBAT® MZ 69 WG.

  • w niesprzyjających warunkach pogodowych bardzo często dochodzi do zainfekowania mączniakami. Najczęściej spotykany jest mączniak rzekomy dyniowatych, który powszechnie występuje na ogórkach, mączniak prawdziwy marchwi i mączniak rzekomy cebuli. Skuteczne preparaty to m.in. AMISTAR 250 SC czy RIDOMIL GOLD MZ Pepite 67,8 WG.
  • warto także pamiętać o wystawieniu ŻÓŁTYCH TABLIC LEPOWYCH, dzięki którym w prosty sposób zdiagnozujemy obecność wielu groźnych dla warzyw szkodników, m.in. połyśnicę marchwiankę. Tablice to element sygnalizacyjny oraz ochronny. Szkodniki wyłapują się na tablicach podczas intensywnego nalotu na te obiekty. Żółte tablice lepowe można także wywieszać w domu, na balkonie, ogrodzie owocowym jak i ozdobnym.
  • w lipcu zwracamy także uwagę na objawy wystąpienia szarej pleśni, którą zwalczamy biopreparatami POLYVERSUM WG lub AGRICOLLE SPRAY bądź tradycyjnymi środkami: SIGNUM 33 WG, SWITCH 62,5 WG, ROVRAL AQUAFLO 500 SC czy TOPSIN M 500 SC.

 

 Szkodniki, które zwalczamy w lipcu:

 

Szkodnik Objawy Przeciwdziałanie
połyśnica marchwianka    
śmietki   KARATE ZEON® 050 CS, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE, MOSPILAN® 20 SP
stonka ziemniaczana   MOSPILAN® 20 SP, KARATE ZEON® 050 CS, SPINTOR 240 SC
bielinek kapustnik   SPINTOR 240 SC
krocionóg krwawoplamy   P-DRAKOL NA TRAWNIKI
bawełnica korówka   EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, AGROCOVER SPRAY
mszyce Występują na większości roślin ogrodowych. Najczęściej powodują deformacje, osłabienie wzrostu roślin, a nawet zamieranie. Należy dokładnie sprawdzać rośliny. KARATE ZEON® 050 CS, AGRICOLLE SPRAY, AGRICOLLE KONCENTRAT, GREENFLY-GUN AE, MOSPILAN® 20 SP, MOSPILAN 20 SP NA SZKODNIKI ROŚLIN OZDOBNYCH, INSEKT CONTROL, KARATE® SPRAY, BI 58 TOP 400 EC, KARATE GOLD®, EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE DO DONICZKI, AGROCOVER SPRAY, AGROCOVER KONCENTRAT
przędziorki Szczególnie zwracamy uwagę na tuje i świerki. Igły brązowieją i opadają (najczęściej z jednej strony krzewu). AGRICOLLE SPRAY, INSEKT CONTROL, KARATE GOLD®, AGRICOLLE KONCENTRAT, EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, KARATE® SPRAY, AGROCOVER SPRAY, AGROCOVER KONCENTRAT
nicienie   MOSPILAN® 20 SP
ochojnik świerkowo modrzewiowy Spotykany na świerkach i modrzewiach. Szkodnik pozostawia charakterystyczną białą przędzę. Na świerkach tworzy galasy przypominające szyszki. Wysysa soki osłabiając rośliny. AGRICOLLE KONCENTRAT, MOSPILAN 20 SP NA SZKODNIKI ROŚLIN OZDOBNYCH, ACROBAT MZ 69 WG, AGRICOLLE SPRAY, KARATE ZEON® 050 CS, EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE DO DONICZKI, MOSPILAN® 20 SP, AGROCOVER KONCENTRAT
wciornastki Najczęściej atakują rośliny rabatowe, szklarniowe i balkonowe. Wysysają soki powodując osłabienie roślin, deformacje i przebarwienia. KARATE ZEON® 050 CS, AGRICOLLE SPRAY, SPINTOR 240 SC, AGRICOLLE KONCENTRAT, MOSPILAN® 20 SP, MOSPILAN 20 SP NA SZKODNIKI ROŚLIN OZDOBNYCH, KARATE® SPRAY, KARATE GOLD®, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE DO DONICZKI, AGROCOVER SPRAY, AGROCOVER KONCENTRAT
prosionek szorstki   MOSPILAN® 20 SP, MOSPILAN 20 SP NA SZKODNIKI ROŚLIN OZDOBNYCH
rubinowiec owocowiec   NISSORUN STRONG 250 SC
miodówka jabłoniowa   AGRICOLLE SPRAY, AGRICOLLE KONCENTRAT, KARATE ZEON® 050 CS, EMULPAR 940 EC, ŻÓŁTE TABLICE LEPOWE DO DONICZKI, MOSPILAN® 20 SP, AGROCOVER SPRAY, AGROCOVER KONCENTRAT
roztocz truskawkowy   NISSORUN STRONG 250 SC, ACTELLIC® 500 EC, MOSPILAN® 20 SP
rozkruszek korzeniowy   ACTELLIC® 500 EC, MOSPILAN® 20 SP, KARATE® SPRAY
pordzewiacz jabłoniowy   KARATE ZEON® 050 CS, MOSPILAN® 20 SP, NISSORUN STRONG 250 SC
podskórnik gruszowy   KARATE® SPRAY, MOSPILAN® 20 SP, NISSORUN STRONG 250 SC
wzdymacz gruszowy   AGRICOLLE KONCENTRAT, BI 58 TOP 400 EC, NISSORUN STRONG 250 SC
wielkopąkowiec porzeczkowy   AGRICOLLE AE, EMULPAR SPRAY, NISSORUN STRONG 250 SC
rożkowiec lipowy   KARATE® SPRAY, MOSPILAN® 20 SP, NISSORUN STRONG 250 SC
skoczogonki   AGRICOLLE AE, ANTI STING-GUN, UP - CONTROL AE
spieszek szklarniowy   BI 58 TOP 400 EC, KARATE GOLD®, MOSPILAN® 20 SP
skoczek trawnik   BI 58 TOP 400 EC, GREENFLY-GUN AE, KARATE GOLD®
skorek pospolity   BI 58 TOP 400 EC, KARATE GOLD®, MOSPILAN® 20 SP
pienik ślinianka   BI 58 TOP 400 EC, KARATE GOLD®, MOSPILAN® 20 SP
golanica zielonka   BI 58 TOP 400 EC, KARATE ZEON® 050 CS, MOSPILAN® 20 SP
skoczek ziemniaczak   BI 58 TOP 400 EC, KARATE® SPRAY, MOSPILAN® 20 SP
wełnowiec szklarniowy   EMULPAR SPRAY, KARATE GOLD®, MOSPILAN® 20 SP

 

 

 

Choroby, które zwalczamy w lipcu:

 

Choroba Objawy Przeciwdziałanie
antraknoza Na liściach pojawiają się mniejsze lub większe ciemne plamy. Często występuje na różach i rododendronach.  
rdza Rdzawe plamy na liściach i pędach  
mączniak prawdziwy truskawki Biały nalot na liściach. Może wystąpić na większości roślin ozdobnych, zwłaszcza po intensywnych opadach deszczu. SIGNUM® 33 WG, AGRICOLLE SPRAY, AGRICOLLE KONCENTRAT, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, AGRICOLLE AE, SWITCH® 62,5 WG, TOPSIN® M 500 SC, SCORE 250 EC
askochytoza grochu   SCORPION 325 SC, DISCUS 500WG
alternarioza   POLYRAM® 70WG, SIGNUM® 33 WG, ACROBAT MZ 69 WG, REVUS 250 SC, CURZATE CU 49,5 WP, SCORPION 325 SC, MAŚĆ OGRODNICZA, AMISTAR OPTI® 480 SC, CABRIO DUO® 112 EC, AMISTAR® 250 SC, POLYRAM 70 WG, ROVRAL® AQUAFLO 500 SC, RIDOMIL GOLD MZ® PEPITE 67,8 WG, SIGNUM® 33 WG
amerykański mączniak agrestu   DISCUS 500WG, TOPAS® 100 EC, TOPSIN® M 500 SC, SCORE 250 EC
brunatna zgnilizna drzew pestkowych   SIGNUM® 33 WG, ROVRAL® AQUAFLO 500 SC, SIGNUM® 33 WG, SWITCH® 62,5 WG, TOPSIN® M 500 SC
mączniak jabłoni   POLYRAM® 70WG, AGRICOLLE SPRAY, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, EVASIOL, SCORE 250 EC
biała plamistość liści gruszy    
czarna plamistość liści róży   ACROBAT MZ 69 WG, POLYVERSUM® WP, STOPER® AE, NAWÓZ DŁUGODZIAŁAJĄCY DO RÓŻ, NAWÓZ EKOLOGICZNY DO RÓŻ, NAWÓZ EXTRAWYDAJNY DO RÓŻ, NAWÓZ GRANULOWANY DO RÓŻ, TOPSIN® M 500 SC, DISCUS 500WG, BIOSEPT ACTIVE
zaraza ziemniaka   MIEDZIAN® 50 WP, AMISTAR® 250 SC, ACROBAT MZ 69 WG, SIGNUM® 33 WG, POLYRAM 70 WG, AMISTAR OPTI® 480 SC, RIDOMIL GOLD MZ® PEPITE 67,8 WG, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, CURZATE CU 49,5 WP, REVUS 250 SC, ORVEGO 525 SC, SIGNUM® 33 WG, POLYRAM® 70WG, ACROBAT MZ 69 WG, SCORPION 325 SC, CABRIO DUO® 112 EC, LECITEC
dziurkowatość liści drzew pestkowych   TOPSIN® M 500 SC
drobna plamistość liści drzew pestkowych   TOPSIN® M 500 SC
brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych   SIGNUM® 33 WG, SCORE 250 EC
torbiel śliw    
zaraza ogniowa   FITOPLASTER EMULSJA, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, MIEDZIAN® 50 WP
parch jabłoni   POLYRAM® 70WG, DISCUS 500WG, DISCUS 500WG, EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, FITOPLASTER EMULSJA, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, MYTHOS® 300 SC, MIEDZIAN® 50 WP, POLYRAM 70 WG, EVASIOL, SCORE 250 EC
plamistości liści Na liściach pojawiają się mniejsze lub większe ciemne plamy. Często występuje na różach i rododendronach. DISCUS 500WG, SCORPION 325 SC, BIOSEPT ACTIVE SPRAY, EMULPAR SPRAY, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, SIGNUM® 33 WG, TOPSIN® M 500 SC, EVASIOL, SCORE 250 EC
rak bakteryjny drzew owocowych   MAŚĆ OGRODNICZA, FITOPLASTER SPRAY, FITOPLASTER EMULSJA, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, MIEDZIAN® 50 WP, TOPSIN® M 500 SC
fytoftoroza Najczęściej występuje na iglakach i rododendronach. Liście rododendronów zwijają się łódeczkowato. Obserwujemy zgniliznę korzeni i przy podstawie pnia. Pędy brązowieją i zamierają. SIGNUM® 33 WG, MAŚĆ OGRODNICZA, FITOPLASTER SPRAY, FITOPLASTER EMULSJA, POLYVERSUM® WP, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, RIDOMIL GOLD MZ® PEPITE 67,8 WG, SIGNUM® 33 WG
szara pleśń Rozwojowi sprzyja niska temperatura i duża wilgotność. Na roślinach pojawia się szary, pylisty nalot. MIEDZIAN® 50 WP, AMISTAR® 250 SC, TOPSIN® M 500 SC, REISS AUS PLUS SPRAY, SIGNUM® 33 WG, AGRICOLLE SPRAY, MYTHOS® 300 SC, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, SWITCH® 62,5 WG, POLYVERSUM® WP, AGRICOLLE KONCENTRAT, AMISTAR OPTI® 480 SC, ROVRAL® AQUAFLO 500 SC, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, BIOSEPT ACTIVE SPRAY ZDROWY I KWITNĄCY STORCZYK, SIGNUM® 33 WG, BIOSEPT ACTIVE SPRAY, AGRICOLLE AE, AGRICOLLE SPRAY, ZAPRAWA NASIENNA T 75 DS/WS
mączniak prawdziwy charakteryzuje się wystąpieniem na różnych częściach rośliny, nie wyłączając łodyg i pąków, białego, mączystego nalotu. Początkowo nalot jest niewielki i łatwy do usunięcia przez potarcie palcem. SIGNUM® 33 WG, DISCUS 500WG, DISCUS 500WG, AGRICOLLE SPRAY, KENDO 50 EW, SCORPION 325 SC, AGRICOLLE KONCENTRAT, BIOSEPT ACTIVE, BIOSEPT ACTIVE SPRAY, EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, POLYVERSUM® WP, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, AGRICOLLE AE, AMISTAR OPTI® 480 SC, AMISTAR® 250 SC, SIGNUM® 33 WG, TOPSIN® M 500 SC, TOPAS® 100 EC, EVASIOL, LECITEC, SCORE 250 EC
mączniak rzekomy Najczęściej atakuje liście. Na wierzchniej stronie blaszki liściowej pojawiają się okrągłe lub nieregularne plamy, lekko przeźroczyste, brązowe lub lekko czerwone. Na spodzie liścia, w miejscu plam pojawia się białawy, mączysty nalot. ORVEGO 525 SC, SIGNUM® 33 WG, ACROBAT MZ 69 WG, BIOSEPT ACTIVE SPRAY, EMULPAR 940 EC, EMULPAR SPRAY, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, POLYVERSUM® WP DO OWOCÓW, AMISTAR OPTI® 480 SC, CABRIO DUO® 112 EC, AMISTAR® 250 SC, MIEDZIAN® 50 WP, POLYRAM 70 WG, RIDOMIL GOLD MZ® PEPITE 67,8 WG, SIGNUM® 33 WG, EVASIOL, SCORE 250 EC
parch gruszy   EVASIOL, LECITEC, MIEDZIAN® 50 WP, MIEDZIAN® EXTRA 350 SC, RIDOMIL GOLD MZ® PEPITE 67,8 WG, SCORE 250 EC, SIGNUM® 33 WG, TOPSIN® M 500 SC

 


 

  • facebook
  • googleplus1
Podziel się swoim komentarzem z innymi
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel