Jak sadzić drzewa i krzewy z odkrytym korzeniem? Jesienny poradnik krok po kroku
Jesień to jeden z najlepszych momentów na sadzenie roślin z odkrytym systemem korzeniowym. Gleba po lecie jest jeszcze stosunkowo ciepła i wilgotna, a niższe temperatury ograniczają parowanie wody, dzięki czemu nowo posadzone rośliny mogą spokojnie rozpocząć ukorzenianie przed nadejściem zimy. To właśnie w tym okresie bardzo często sadzi się krzewy liściaste, drzewa liściaste, drzewka owocowe oraz krzewy owocowe oferowane z odkrytym korzeniem.
Rośliny sprzedawane w takiej formie nie posiadają doniczki ani bryły ziemi otaczającej korzenie. Dzięki temu są zwykle łatwiejsze w transporcie. Odkryty system korzeniowy wymaga jednak odpowiedniego postępowania - korzenie nie powinny zostać przesuszone, a sama roślina powinna trafić do ziemi możliwie szybko po zakupie.
Prawidłowe przygotowanie stanowiska, odpowiednia głębokość sadzenia, dokładne rozłożenie korzeni i obfite podlanie po posadzeniu mają ogromny wpływ na późniejsze przyjęcie się roślin. Dlatego właśnie warto wiedzieć jak sadzić drzewa i krzewy z odkrytym korzeniem jesienią, aby dobrze się ukorzeniły, bezpiecznie przetrwały zimę i rozpoczęły intensywny wzrost wraz z nadejściem wiosny.
Krok 1: Wybierz odpowiednie stanowisko
Większość drzew i krzewów najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych, osłoniętych od silnego wiatru i z przepuszczalną glebą. Przed sadzeniem warto sprawdzić wymagania konkretnego gatunku i odmiany, ponieważ część krzewów liściastych dobrze radzi sobie także w półcieniu. Unikaj miejsc, w których po opadach długo utrzymuje się woda.
Krok 2: Przygotuj ziemię
Miejsce sadzenia oczyść z chwastów, trawy i większych kamieni, a następnie dokładnie spulchnij podłoże. Warto przekopać ziemię na nieco większej powierzchni niż sam dołek, aby młode korzenie mogły łatwiej się rozrastać. Ciężką i zbitą glebę należy wcześniej poprawić, zwiększając jej przepuszczalność.
Krok 3: Zabezpiecz korzenie przed wysychaniem
Rośliny z odkrytym korzeniem są szczególnie wrażliwe na utratę wilgoci. Po otrzymaniu sadzonek nie należy pozostawiać ich na słońcu ani silnym wietrze. Do momentu sadzenia korzenie powinny pozostawać wilgotne i być przechowywane w chłodnym, zacienionym miejscu.
Krok 4: Co zrobić, jeśli roślin nie można posadzić od razu?
Jeżeli po otrzymaniu sadzonek nie ma możliwości posadzenia ich od razu na docelowym stanowisku, najważniejsze jest zabezpieczenie korzeni przed wysychaniem. Przez krótki czas rośliny można przechowywać w chłodnym, zacienionym i osłoniętym miejscu, utrzymując system korzeniowy lekko wilgotny.
Jeśli sadzenie trzeba odłożyć na kilka dni lub dłużej, najlepszym rozwiązaniem jest zadołowanie roślin. W tym celu należy wykopać płytki rowek, umieścić w nim korzenie, a następnie dokładnie przykryć je wilgotną ziemią. Tak zabezpieczone sadzonki mogą bezpiecznie poczekać na odpowiedni moment do sadzenia.
Korzeni nie należy pozostawiać przez dłuższy czas zanurzonych w wodzie ani wystawiać na działanie słońca, silnego wiatru lub mrozu.
Krok 5: Namocz korzenie przed sadzeniem
Przed posadzeniem warto zanurzyć system korzeniowy w wodzie na kilka godzin. Pozwala to uzupełnić wilgoć utraconą podczas transportu i przechowywania. Nie ma potrzeby pozostawiania roślin w wodzie przez kilka dni - wystarczy krótkie, kilkugodzinne namoczenie.
Krok 6: Sprawdź stan systemu korzeniowego
Przed sadzeniem dokładnie obejrzyj korzenie. Złamane, uszkodzone lub wyraźnie zaschnięte fragmenty można delikatnie przyciąć ostrym i czystym sekatorem. Zdrowych korzeni nie należy jednak bez potrzeby mocno skracać, ponieważ to właśnie one odpowiadają za pobieranie wody po posadzeniu.
Krok 7: Wykop odpowiednio duży dołek
Dołek powinien być wystarczająco szeroki, aby korzenie można było swobodnie rozłożyć. Nie powinny być podwijane, skręcane ani wciskane do zbyt małej przestrzeni. Dno dołka warto lekko spulchnić, co ułatwi młodym korzeniom przerastanie w głębsze warstwy podłoża.
Krok 8: Ustaw roślinę na odpowiedniej głębokości
Drzewa i krzewy najlepiej sadzić na podobnej głębokości, na jakiej rosły wcześniej w szkółce. W przypadku szczepionych drzewek owocowych miejsce szczepienia powinno pozostać nad powierzchnią ziemi. Zbyt głębokie posadzenie może osłabiać roślinę i utrudniać jej prawidłowy rozwój.
Krok 9: Zasyp korzenie ziemią
Po ustawieniu rośliny stopniowo zasypuj korzenie wcześniej przygotowaną ziemią. Warto lekko poruszać sadzonką, aby podłoże dobrze wypełniło przestrzenie pomiędzy korzeniami. Na końcu ziemię należy delikatnie docisnąć, ale nie ubijać jej zbyt mocno.
Krok 10: Dokładnie podlej po posadzeniu
Po posadzeniu roślinę należy obficie podlać, nawet jeśli jesienna gleba wydaje się wilgotna. Woda sprawia, że ziemia lepiej przylega do korzeni i pomaga usunąć powstałe podczas sadzenia puste przestrzenie. W kolejnych tygodniach warto kontrolować wilgotność podłoża, szczególnie podczas bezdeszczowej pogody.
Krok 11: Czy nawozić rośliny podczas jesiennego sadzenia?
Jesienią należy unikać intensywnego nawożenia nowo posadzonych drzew i krzewów. Szczególnie niewskazane są nawozy zawierające dużą ilość azotu, ponieważ mogą pobudzać roślinę do wzrostu tuż przed nadejściem zimy.
Nie należy również wsypywać skoncentrowanych nawozów mineralnych bezpośrednio pod korzenie, ponieważ mogą doprowadzić do ich uszkodzenia. Jeśli gleba jest słaba, można poprawić jej strukturę, dodając dobrze rozłożony kompost wymieszany z ziemią. Nie powinien on jednak tworzyć osobnej warstwy bezpośrednio pod systemem korzeniowym.
W większości przypadków intensywniejsze nawożenie młodej rośliny najlepiej rozpocząć wiosną, po rozpoczęciu wegetacji, dobierając nawóz odpowiedni do danego gatunku.
Krok 12: Zastosuj warstwę ściółki
Wokół posadzonej rośliny można rozłożyć warstwę kory, zrębków lub innego materiału organicznego. Ściółka ogranicza parowanie wody, rozwój chwastów oraz gwałtowne zmiany temperatury gleby. Nie należy jednak usypywać jej bezpośrednio przy pniu lub nasadzie pędów.
Krok 13: Podeprzyj większe drzewka
Młode drzewa liściaste oraz drzewka owocowe mogą wymagać dodatkowej stabilizacji. Palik zabezpiecza świeżo posadzone drzewo przed przechylaniem się podczas silnego wiatru i ogranicza poruszanie systemu korzeniowego. Pień najlepiej przywiązać elastyczną taśmą, która nie będzie uszkadzała kory.
Krok 14: Przygotuj rośliny do zimy
Przed nadejściem silniejszych mrozów podstawę młodych roślin warto zabezpieczyć warstwą ściółki lub niewielkim kopczykiem ziemi. Jest to szczególnie pomocne w przypadku młodych drzewek owocowych, krzewów owocowych oraz bardziej wrażliwych krzewów liściastych.
Dobrze posadzona i zabezpieczona jesienią roślina ma czas na rozpoczęcie procesu ukorzeniania jeszcze przed zimą. Dzięki temu wraz z nadejściem wiosny może szybciej rozpocząć wzrost i lepiej wykorzystać wilgoć zgromadzoną w glebie.
